پیش زمینه
ورزش و مسابقات والیبال طی سالهای اخیر دچار تغییرات مثبتی شده است که آن را پویاتر، سریعتر و جذاب تر نموده است. این بازی حداکثر در پنج ست برگزار می شود که در صورت پنج سته بودن ست پنجم 15 امتیازی خواهد بود. 4 ست اول 25 امتیازی می باشند و هر تیمی که در مجموع بتواند 3 ست را برنده شود برنده نهایی مسابقه خواهد بود. هر تیم 6 بازیکن در زمین دارد و هر تیم می تواند در هر ست از بازی 6 تعویض داشته باشد. و هر بازیکن یکبار می تواند طی هر ست به بازی بیاید و تعویض شود.
ورزش والیبال نیاز به ترکیبی از واکنشهای انفجاری، جنگندگی، مهارت و تمرکز بالا دارد.
در طول مسابقه تکیه اساسی فرد بر کسب انرژی از راه غیر هوازی است در حالیکه استفاده هوازی در فاصله بین ست ها و در مقابله بدن با گرمای بدن اهمیت دارد.
تمرین
در سطح بازیکنان نخبه و برجسته والیبال نیاز است فرد حدود 30 ساعت در هفته تمرین داشته باشد. این برنامه تمرینی شامل برنامه های افزایش قدرت و مهارت و برنامه های تطابقی بر حسب شرایط مسابقات آینده است. برای والیبالیست های نخبه والیبال یک ورزش با لیگهای سالیانه است. در سطح پائین تر اغلب افراد بطور نامنظم و کوتاهتری به والیبال می پردازند و تمرین کمتری دارند و می توانند والیبال را در سالن یا بیرون از سالن برگزار کنند. در این افراد جلسات بین 4-3 بار در هفته تا تمرینهای فصلی متفاوت است.
رقابت
بازیکنان حرفه ای و نخبه والیبال نیاز به برگزاری مرتب مسابقات برای افزایش و حفظ آمادگی دارند. در برخی کشورها مثل استرالیا و آمریکا در حدود 50 مسابقه بین المللی برای هر بازیکن در طول سال انجام می گیرد. بسیاری از والیبالیست های داخل سالن بطور هفتگی به انجام مسابقات از قبل هماهنگ شده و منظم می پردازند.
ویژگی های بدنی
قد بلند بارزترین مزیت برای والیبالیست ها است، بعلاوه داشتن چربی کم بدنی می توند در رسیدن به حداکثر سرعت، جنگندگی و توانایی پرش بالا بسیار کمک کننده باشد. والیبالیست ها نیاز به ساق های قوی دارند تا به آنها در پرش کمک کند، از سویی نیازمند به عضلات بالاتنه قوی نیز هستند تا در آبشار زدن، سرویس زدن و دفاع روی تور موفق باشند. 
مباحث تغذیه ای در والیبال
تغذیه در زمان تمرین
ورزشکاران جوان والیبال لازم است که مصرف انرژی بالایی داشته باشند تا از رشد مناسبی برخوردار باشند. این ورزشکاران نیاز به رژیم غذایی پر کربوهیدرات در خلال تمرین های ورزشی و نیز کربوهیدرات اضافی برای رشد عضلانی دارند. این کربوهیدراتها باید از مواد غذایی دارای تراکم بالای کربوهیدرات مثل برنج، غلات، سبزیها و میوه ها و غذاهای شیرین تامین گردد. ورزشکاران حرفه ای هم نیاز به یک برنامه غذایی پرکربوهیدرات در پایان هر روز ورزشی دارند. ورزشکارانی که به تمرینهای شدید می پردازند نیاز به اتخاذ تدابیر غذایی مناسب برای بازیابی توان مصرف شده در پایان هر جلسه تمرین هستند. بطور ایده آل ورزشکار باید در خلال 30 دقیقه بعد از پایان تمرین حدود 100-50 گرم کربوهیدرات مصرف کند. این خوراک مختصر باید همراه با مصرف مایعات کافی برای جبران آب از دست رفته در خلال تمرین باشد.
تغذیه برای افزایش حجم عضله
بازیکنانی که سعی درافزایش حجم عضله و قدرت آنرا دارند لازم است یک رژیم پر انرژی در کنار یک برنامه تمرینی منظم برای تقویت حجم عضلانی داشته باشند. رژیم غذایی مناسب برای افزایش حجم و قدرت عضلانی باید دارای پروتئین زیاد در کنار کربوهیدرات کافی برای تحریک رشد عضله باشد. پروتئین رژیم غذایی صرف ساخت بافت عضلانی و کربوهیدرات رژیم غذایی صرف مصرف انرژی و تحریک تولید بافت عضلانی می شود. امکان دارد سایر مواد مغذی مثل ویتامین ها و مواد معدنی در رژیم غذایی مورد استفاده قرار گیرد. برنامه ریزی چنین رژیم غذایی خاص نیاز به مشاوره دارد. می توانید برای رسیدن به چنین هدفی به موارد زیر توجه کنید:
• منظم باشید و برنامه داشته باشید، همواره غذاهای قابل حمل و کم حجم و پرانرژی را همراه خود طی ورزش داشته باشید. ازاین غذاها می توان به خشکبار ، میوه، آب میوه و شیر اشاره نمود.
• به جای افزایش دادن حجم وعده ها غذایی تعداد دفعات غذاخوردن را افزایش دهید.
• انرژی که روزانه کسب می کنید بدون آنکه به حجم غذای شما اضافه شود افزایش دهید این امر را می توانید با اضافه کردن مواد قندی مثل عسل، مربا یا سوپ و ... انجام دهید.
• از استفاده زیاد از فیبرها بپرهیزید و از غذاهایی مثل برنج و نان سفید بدون سبوس بیشتر استفاده کنید.
• از نوشیدنی های پر انرژی حاوی مواد قندی بیشتر استفاده کنید.
• از مواد غذایی حاوی پروتئین زیاد در وعده های پیش و پس از تمرینهای مقاومتی و قدرتی بیشتر استفاده کنید.
بنشينينيد و پاها را مقابل خود دراز كنيد ,زانوي خود را هر چه محكم تر راست كنيد ,آن را به زمين فشار دهيد و هم زمان پا را از مچ به سمت خود بكشيد .زانو را تا پنج شماره راست نگه داريد,سپس آن را كاملا شل كنيد (سه بار در روز هر بار 10مرتبه)
2)محكم كردن زانو در حالت ايستاده يا نشسته:
بايد اين تمرين را در فعاليت هاي روزمره خود بگنجانيد .براي مثال هنگامي كه براي مدت طولاني نشسته ايد به دفعات زانوي خود را راست كنيد
3)محكم كردن زانو با حمايت پاشنه:
بنشينيد و پاهاي خود را دراز كنيد .جسمي (مانند حوله اي? تا شده يا يك تكه چوب به ارتفاع پنج سانتي متر )را زير پاشنه خود قرار دهيد ,عضلات ران را سفت كنيد و انگشتان را از مچ پا به سمت خود بكشيد .تا ده بشماريد ,سپس عضلات راشل كنيد و اين تمرين را حداقل دو بار در روز و هر بار ده مرتبه انجام دهيد .
4)بالا بردن پا در وضعيت كشيده :
بنشينيد و پاها را راست كنيد .درحاليكه زانو را در وضعيت كشيده قفل كرده ايد ,پاي آسيب ديده را بالا ببريد ,سپس تا نزديكي زمين پايين بياوريد .اين تمرين را به صورت متوالي و سريع ده بار انجام دهيد و سعي كنيد به سي برسانيد.
5)بالا بردن پا با وزنه :
بنشينيد و پاهاي خود را راست كنيد .وزنه اي روي مچ پا قراردهيد ,پاها را در همان حالت راست بودن بالا ببريد سپس به آرامي پايين بياوريد.براي شروع,وزنه نبايد از يك كيلوگرم بيشتر باشد وزنه را به تدريج سنگين تر كنيد. مراقب باشيد كه زانو در وضعيت كشيده باشد.تمرين را با 5بار شروع كنيدو به تدريج به 5سري ده تايي برسانيد.
منبع : www.amin-sport.com ادامه مطلب...
قبل از طرح موضوع کار با وزنه بهتر است کمی در مورد قدرت صحبت کنيم.
قدرت يکی از مهمترين فاکتورهای آمادگی جسمانی است. اما بايد بدانيم که در هر رشته از ورزش به نوع بخصوصی از قدرت نياز داريم که سعی می کنيم تقسيمات قدرت از نظر آقای اسپاسوف را که يکی از بهترين مدرسان قدرت در سطح بين المللی است را بيان کنيم.
لازم است اشاره کنيم که ايشان تحقيقات زيادی در اين زمينه و در رشته های مختلف داشته اند.
قدرت شامل :
1- قدرت انفجاری
2- قدرت نسبی
3- قدرت مطلق
در اينجا روش تمرينی هر کدام از موارد بالا را بررسی می کنيم.
۱- قدرت انفجاری
بايد 28درصد حداکثر قدرت را بعنوان وزن وزنه آماده کنيد.
حد اکثر قدرت مقدار وزنه ای است که ورزشکار فقط می تواند يکبار آنرا جابجا کند.
حالا 28 درصد آن را گرفته و در 10 ثانيه آنرا بر حسب حرکتی که انتخاب کرده ايد جابجا می کنيدو بايد بين 8 تا 12 تکرار داشته باشيد.
برای مثال اگر شما می خواهيد روی اسکاد پا کار کنيد و حداکثر قدرت عضلات پای شما مثلا 50 کيلو است بايد برای قدرت انفجاری روی اين عضلات هالتر , 14 کيلوئی انتخاب کرده و در 10 ثانيه بين 8 تا 12 تکرار داشته باشيد و اين کار را در سه ست سه باره تکرار کنيد . يعنی جمعا 9 بار اين کار را انجام دهيد که هر سه بار يک ست حساب می شود.
منبع : amin-sport.com
استعداد ژنتیکی
بین افراد تفاوتهایی وجود دارد،همچنانکه اختلاف در اندازه ها،فرمهای متفاوت و ضعف ها و قدرتها این تفاوت دیده می شود. یک نفر ممکن است کوتاه ، چاق و کاملا برای ورزش والیبال مناسب نباشد. از طرف دیگر فردی که بلند است و چابک ،ممکن است کاملا به اجرای موفق در وزنه برداری در سطح المپیک ناتوان باشد. تفاوتهای ژنتیکی بین افراد وجود دارد که ممکن است یک زمینه را برای رقابت در انواع فعالیت های استقامتی هوازی فراهم نماید، و تا اینکه، کارهای انفجاری و کوتاه در ورزشهای از نوع غیر هوازی را ایجاد کند. یک نفر، نمی تواند استعداد ژنتیکی خود را تغییر دهد، اما با امادگی فیزیکی صحیح و تغذیه خوب می تواند به اوج استعداد اجرای خود دست یابد.
سلامتی خوب
سلامتی خوب، برای افرادی که تمرین کافی و برگشت به حالت اولیه کامل در جلسات تمرینات دارند لازم است. سلامتی ضعیف ممکن است به تمرین ناکافی ، برگشت به حالت اولیه ضعیف و احتمال اسیب، بیماری، عدم تمرکز روحی و کم بنیه گی منجر شود.
تمرین سیستماتیک / مستمر
موفقیت در اجرای فیزیکی براساس تمرین با انگیزه کافی میسر است. بدن نسبت به فشارهای فیزیکی توسط سازگاری و تدارک برای بار فشاری که بعدا به ان اعمال خواهد شد واکنشنشان می دهد. چنانچه بار فیزیکی کافی نباشد، سازگاری نا چیزی به وقوع خواهد پیوست . حداقل افزایش بدست می اید. زمانی که تمرین با انگیزه کافی به فرد سالم برای مدتی بطور مستمر اعمال شود، افزایش چشمگیری ممکن است مشاهده گردد. این می تواند از طریق تمرین سیستماتیک، مستمر و فزاینده ممکن گردد. اینکه یک نفر فقط تمرین بکند، بدین معنی نیست که به اوج استعداد خود دسترسی خواهد یافت. افراط در تمرین ( پر تمرینی) ممکن است منجر به افت اجرا و اسیب دیدگی گردد و به عنوان یک مشکل بزرگ در تمرین ورزشی امروزه شناخته شده است.
مربیگری مناسب و موثر
یک مربی موثر، از نقاط قوت و ضعف ورزشکاران باطلاع است و با انها (بطور انفرادی) رفتر می کند. این مربی است که از خواسه های فیزیکی، روانی و تکتیکی ورزش، باطلاع است و ضمنا از نحوه برخورد با ورزشکارانش بنا به این نیازها مطلع است. مربی از طریق تمرین سیستماتیک و برنامه ریزی شده و همین طور نظارت بررشد و توسعه مهارت های ویژه ورزشی، آموزش داده و راهنمایی می کند.
تغذیه کافی
تغذیه در موفقیت هر یک از فاکتور های توضیح داده شده قبل نقش دارد. استعداد ژنتیکی نمی تواند تغییر یابد، هرچند در اوائل رشد فیزیکی ورزشکار، تغذیه ضعیفممکن است خطرات سلامت را افزایش دهد. مشکلات ممکن است رشد ضعیف عضله و استخوان، تغییرات در میزان متابولیک و دشواری در افزایش وزن بدون چربی یا کاهش چربی بدن را شامل شود. .ورزشکاران به ایجاد عادتهای غذائی مناسب در اوائل دوران پیشرفت فیزیکی خودشان نیاز دارند.
تغذیه روندی است که بوسیله ان مواد شیمیایی از غذا توسط بدن، برای تهیه مواد معدنی و انرژی لازم به منظور حفظ عمر و سلامتی، شکسته می شوند. سلامتی برای عملکرد صحیح بدن در هنگام فعالیتهای روزانه لازم است و این نیاز در هنگام برگشت به حالت اولیه در مواقع تمرین و هنگام مسابقات اهمیت دارد. تغذیه خوب، حاکی از این استکه بدن کلیه مواد معدنی ضروری را در حد مورد نیاز برای حفظ سلامتی از غذای مصرف شده جذب کرده است. تمرین سیستماتیک و مستمر تحت تاثیر تغذیه است بدلیل اینکه انرژی استفاده شده در این مدت عمدتا از کربوهیدرات، چربی و پروتئین مشتق می شود. برای اینکه ورزشکار فعالانه حاضر شود و در هنگام تمرین و مسابقه خوب و پیشرفته نماید، مقدار کافی از انرژی باید سریعا فراهم شده باشد. کربوهیدارت و چربی منابعی از انرژی هستند که ترجیح داده می شود. در حالیکه پروتئین برای تولید انرژی خیلی کم، ولی برای ساخت و ترمیم و حفظ بافت استفاده می شود. چنانچه مقدار و انرژی حاصل از منابع غذایی بیش از احتیاج بدن تهیه گردد انرژی اضافی بصورت چربی ذخیره خواهد شد.استقامت غیر هوازی همچنین به عنوان سرعت – قدرت با استقامت توان تعریف شده است، استقامت غیر هوازی عبارت است از توانائی تمام عضلات بدن به تولید نیروی زیاد با سرعت زیاد در حرکات کوتاه و انفجاری برای مدت زمانی طولانی در بازی. این در توانائی، به تولید و حفظ حرکات سرعتی ابشار زدن، در طول تمام مسابقه بدون از دست دادن اجرای مهارت اشکار می شود.
توانائی استقامت غیر هوازی با افزایش شدت، کاهش زمان استراحتبین ست ها،و افزایش تعداد ست ها، افزایش می یابد.
نمونه تمرینات استقامت غیر هوازی شامل تمرینات زیر است :
دوهای سرعتی کوتاه
کار سرعت روی دوچرخه ثابت
ماشینهای سرعتی
پله ای استادیوم
شنای کوتاه و سرعتی
طناب زدن سرعتی
تمرینات از نوع پلومتریک
دوی سرعتی سر بالا
تمرین قدرتی یا کار دیگری که با مصرف انرژی زیاددر مدت زمان کوتاه در گیر است.
هنگامی که یک والیبالیست می پرد و توپ را بصورت ابشار از روی تور رد می کند؛ مجموعه ای گوناگون از حرکات فیزیکی که د خلال ان قدرتی در کثری از ثانیه مورد استفاده قرار گرفته با هم ترکیب می شوند.
بازیکن باید جای پای خود را مشخص کند(در واقع پا را بکارد)؛ بدن را تحت کنترل در اورد؛به ارنج ها ؛زانوها و ران ها حالت ارتجاعی بهد؛ و سپس همه را به نوبت قبل از واکنش نشان دادن به توپ در حال پرواز از طریق کشیدن ماهیچه های سه سر و ساعد بکشد؛ و ناگهان و با قدرت تمام انرژی را به توپ منتقل نماید. پشت سر هم امدن و تساسل حرکت ها را می توان به صورت دو جنبه اساسی والیبال ساده کرد: پرش و تاب
پرش :
عضلات مهم بکار رفته در پرش ؛عضلات کفل؛ رباط های دو طرف حفره رکبی؛ماهیچه های چهار سر و ماهیچه های ساق پا هستند. این عضلات به مفاصل اندام انتهای تحتانی متصل بودن و باهم دیگر کار می کنند تا قدرت لازم برای پریدن از زمین را ایجاد کنند. با کمک عضلات؛ این مفضل ها بصورت متحد با هم کار می کنند تا انچه را متداد یا کشش سه گانه نامیده می شد انجام دهند؛یعنی؛ باز و بسته کردن زانوها؛ ارنج ها وقسمت بالای ران. این کار ورزشکار را در موقعیتی اماده قرار می دهد که می تواند از این وضعیت حداکثر قدرت را ایجاد کند. از انجا؛ ورزشکار بصورت انفجاری هر 3 مفضل را می کشد تا بدن را از زمین بلند کند.
با فهمیدن اینکه کدام عضلات و مفاصل در هنگام پرش بکار می روند؛ می توانیم مشخص کنیم که کدام تمرینات برای تمین کردن بهتر از همه می باشند. پرش به فعالیت از نوع زنجیره بسته معروف است. و این به معنای تمرینی است که در ان قسمت ورزش کننده بدن به سطح ثابت (کف) می چسبد و به تمامی پاها نیاز دارد تا مقاومت نماید. در این حالت؛مقاومت عبارت است از مبارزه والیبالیست با جاذبه برای بلند شدن از زمین. نقطه مقابل تمرینات زنجیره بسته؛ تمرینی است که در ان انتهای بدن در حال تمرین سطحیی ثابت ر لمس نمی کند. شیرجه رفتن زیر توپ نمونه ای از یک فعالیت زنجیره بسته است و این تمرین در نمش های نیروی پا بکار می رود. جمع کردن و کشیدن پاها نمونه هایی ازفعالیت های زنجیره بسته هستند.
گرچه ترکیب فعالیت های کشش سه گانه و زنجیره بسته در ورزش های دیگر نیز وجود دارد اما اغلب در خلال تمرینات بیرون از زمین نادیده گرفته می شود. اگر بخش اعظم تمرینات پای شما از تمرینات زنجیره بسته باشد که شامل کشش سه گانه هم زمان نیستند وقت ارزشمندی را هنگام تمرین تلف کرده اید.
تاب
واداشتن والیبالیست ها به تاب خوردن سریعتر به معنای مقدارزیادی از تکنیک ها و مسائل اساسی اولیه است. عموما؛والیبالیستی که تاب سریعتری در برخورد دارد توپ را محکم تر خواهد زد. نیروی قسمت فوقانی بدن؛ثبات فرو رفتگی شانه؛نیروی قسمتی از بدن که در حال کار است به والیبالیست اجازه خواهند داد تا با سرعت و قدرت بیشتری تاببخورد. مانند بلند شدن از زمین؛ در اینجاهم کلیداصلی کشیدن بدن است والیبالیستی که شانه و ارنج را با حداکثر سرعت و قدرت می کشد توپ را محکم تر و سریعتر خواهند زد.
کشش ارنج نیمی از خروجی قدرت است و بعد از ان گردش شانه و گردش هیکل قرار دارند.
با این اطلاعات؛اکنون ما میتوانیم تمرینات خاصی را برای بیشتر کردن بهره نیرو در هر کدام از این زمینه ها اختصاص بدهیم.زيرا اين مواد به آرامي هضم مي شوند و ترشح هورمون انسولين را به آرامي افزايش نمي دهند.مصرف برنج و شکر چندان مطلوب نيست ؛ زيرا کربوهيدرات هاي موجود در آنها ترشحات انسولين را بالا مي برد و در ترشح هورمون رشد محدوديت ايجاد مي کند؛ ولي در صورت مصرف برنج و شکر مي توان با مصرف 2گرم آمينواسيد گلوتاسين پيش از تمرين و پس از وعده غذايي ، هورمون رشد را افزايش داد.
در صورتي که تمرين شديد بدني و ورزشي صورت مي دهيم ، حداکثر تا 2ساعت پس از آن بايد از مواد قندي تند کنش مانند آب ميوه هاي تازه ، پوره سيب زميني و نوشيدني هاي قندي به همراه منابع پروتئيني زود جذب مانند سفيده تخم مرغ و پودرهاي پروتئيني استفاده کرد تا ترشح هورمون رشد افزايش يابد.
مصرف ترکيبي 334گرم ، هوانگ (يک گياه چيني) 150تا 200ميلي گرم کافئين (يک تا 2فنجان قهوه) پيش از فعاليت مي تواند مانند يک محرک براي افزايش نيروي انقباض عضله عمل کند.
اين کار همزمان با افزايش سطح نورايي نفرين در مغز است که گليکوژن را زياد مي کند و در نهايت مي تواند منجر به بالا رفتن سطح هورمون رشد شود.
















